Oproep: innovatie in onderwijs bekneld door auteursrecht

Gevraagd: voorbeelden van beknellend auteursrecht in het onderwijs. Help mee het auteursrecht te vernieuwen!


  • Betrokken KL'ers
19 december 2013

Flipping the classroom, gebruik van social media, lesmateriaal zelf ontwikkelen, inzet van audiovisueel materiaal, iPad-scholen, laptopklassen, e-learning – allemaal ontwikkelingen in het onderwijs die veel leraren en leerlingen op de een of andere manier raken of bezighouden. Voor sommigen ver van het bed, voor anderen dagelijkse kost, maar we weten zeker dat deze ontwikkelingen deel uitmaken van de toekomst van het onderwijs, en dat we er ‘iets’ mee moeten. Het gebruik van filmpjes in lessen of online plaatsen van digitaal lesmateriaal neemt snel toe. En daar komt het auteursrecht in beeld, alhoewel docenten of scholen zich niet altijd bewust zijn van de wetgeving en (on)mogelijkheden op dat vlak. Het huidige auteursrecht beknelt veel sectoren, maar ook zeker de innovatie in het onderwijs. Nu is er de kans om daar invloed op uit te oefenen via een Europese consultatieronde. Daarbij hebben we jullie hulp nodig!

Auteursrecht beperkt innovatie in onderwijs

Veel docenten ervaren de beknelling van het auteursrecht niet in de onderwijspraktijk. Binnen het klaslokaal mag er namelijk veel. We hebben in de Nederlandse auteurswet een brede onderwijsexceptie. Hierdoor mag je het dagboek van Anne Frank voorlezen in de les zonder je als docent af te vragen of je licentiegeld moet afdragen aan de Anne Frank Stichting. Zodra het onderwijs zich echter (digitaal) buiten het schoolgebouw afspeelt, kun je niet meer gebruikmaken van de onderwijsexceptie en heb je dus te maken met het volle auteursrecht, waarbij je beperkt wordt tot citaten. Het auteursrecht is ingericht op onderwijs in klaslokalen met papieren boeken en schriften. Maar we zien het onderwijs veranderen; steeds meer docenten maken zelf digitaal materiaal en gebruiken dat van hun collega’s. Wij vinden dat het auteursrecht moet meeveranderen met de moderne onderwijspraktijk.

Beeld: Rijksmuseum (Publiek Domein)

Unieke mogelijkheid voor input op auteursrecht

Voor het eerst sinds 2001 (de introductie van de copyright directive) is er de mogelijkheid om input te geven op de ontwikkeling van het auteursrecht binnen de Europese Unie. Op 5 december lanceerde de Europese commissie een publieke consultatie over een herziening van de Europese auteursrechtelijke regels. Omdat deze mogelijkheden tot hervormingen zo weinig voorkomen is het belangrijk om een sterke stem te laten horen met toekomstperspectief, zeker op het gebied van onderwijs. 

Wat is een EU-consultatie en wat moeten we ermee?

De consultatie over auteursrecht is een document van 36 pagina’s met 80 vragen over het auteursrecht (vanaf bladzijde 23 gaat het over onderwijs). Iedereen kan deze invullen en terugsturen naar de Europese Commissie (deadline 5 februari 2014). Het is niet noodzakelijk om alles in te vullen, of je zelfs maar aan het format te houden. De vragen die specifiek over het onderwijs gaan, zijn gericht op concrete problemen die consumenten of instellingen hebben met het auteursrecht binnen het onderwijs. Hierbij hebben we jullie hulp nodig! 

Gevraagd: voorbeelden van beknellend auteursrecht in het onderwijs

In de komende maand zullen we modelantwoorden ontwikkelen voor het onderwijs op de vragen in de Europese consultatie. Deze zullen half januari klaar zijn. Het is belangrijk dat we concrete problemen aanleveren waar het (hopelijk vernieuwde) auteursrecht oplossingen voor moet bieden. Daarom een oproep: mail naar Lisette Kalshoven (lk@kl.nl) als je goede praktijkvoorbeelden hebt van beknellend auteursrecht in het onderwijs. Mail ook als je meer wilt weten over auteursrecht in het onderwijs, en als je interesse hebt in de antwoorden op de EU-consultatie. Hoe meer mensen de consultatie invullen en opsturen, hoe meer effect. 

Dit is onze kans, en wij willen hem grijpen. Help mee!

Deze tekst heeft een Creative Commons Naamsvermelding-licentie (CC BY) en is gekopieerd van de Kennisland-website. Ga voor de volledige versie met afbeeldingen, streamers en noten naar https://www.kl.nl/nieuws/oproep-innovatie-in-onderwijs-bekneld-door-auteursrecht/

This text has a Creative Commons Attribution License (CC BY) and has been copied from the Kennisland website. For a full version with images, streamers and notes go to https://www.kl.nl/nieuws/oproep-innovatie-in-onderwijs-bekneld-door-auteursrecht/