Stedelijke innovatie: KL jaagt experiment en vernieuwing aan in de stad

Veel maatschappelijke kwesties manifesteren zich in steden. Hoe gaan we er bijvoorbeeld mee om als vastgoed niet langer gebruikt wordt voor huisvesting, maar als basis dient voor speculatieve financiële constructies? Tegelijkertijd zijn steden ‘oplossingsmachines’. Gemeenten, burgers en andere partijen werken er samen om maatschappelijke uitdagingen het hoofd te bieden. Kennisland zet zich in voor een inclusieve stad en onderzoekt nieuwe manieren om alle ervaring en expertise van binnen en buiten de stad daarbij te betrekken.

<span>Stedelijke innovatie</span>: KL jaagt experiment en vernieuwing aan in de stad
Balletles

Mensen krijgen balletles op straat.

Maker: Kennisland

Rechten:

Original

Download

De meeste Nederlanders wonen, werken en leven in stedelijke omgevingen. Steden bruisen, rommelen, bewegen. Dit maakt steden bij uitstek de plek++StedenDat doet niet onder aan het belang van niet-stedelijke gebieden, in tegendeel – zaken als krimp, braindrain, en ongelijkheid tussen regio’s verdienen een hoge plek op de agenda. We gaan uit van place-based innovation: elke plek heeft z’n eigen unieke geschiedenis, inwoners, eigenschappen en dus krachten die ingezet kunnen worden voor innovatie. waar veel maatschappelijke kwesties zich manifesteren: het is de plek waar de grootste ongelijkheid naast elkaar bestaat, de meeste criminaliteit plaatsvindt, de grootste logistieke uitdagingen zijn en de meeste CO2-uitstoot++CO2-uitstootSteden zijn verantwoordelijk voor tweederde van de wereldwijde energieconsumptie en meer dan 70% van de totale CO2-uitstoot. Lees meer hierover op de site van C40 cities. plaatsvindt. Tegelijkertijd zijn steden ‘oplossingsmachines++Problemen en kansen voor oplossingenEr is de afgelopen jaren veel aandacht geweest voor de stad als unieke plek waar problemen en kansen voor oplossingen zich gelijktijdig manifesteren:
The New Urban Agenda van de Verenigde NatiesIf Mayors Ruled the World van Benjamin BarberAgenda Stad van het RijkEen eigen sustainable development goal.
’. Van kennisinstellingen en studenten tot bedrijven en middenstand, of de ondernemende creatieve klasse en buurtbewoners die de handen ineen slaan om in hun eigen omgeving hun leven een beetje beter te maken. Kennisland werkt aan een inclusieve stad en onderzoekt nieuwe manieren om alle ervaring en expertise van binnen en buiten de stad daarbij te betrekken.

De afgelopen jaren zijn vGemeentelijke instanties die transformaties lokaal moeten waarmaken, ontberen de positie om hun nieuwe rollen goed te kunnen vervullen. eel overheidstaken van nationaal naar lokaal niveau verplaatst. Dit betekent dat gemeenten andere taken en verantwoordelijkheden erbij hebben gekregen en dat veel beleid nu in de stedelijke context ontwikkeld en uitgevoerd wordt. We zien dat veel gemeenten daarmee worstelen: hoe moeten deze taken vormgegeven worden, en hoe kunnen burgers daarbij betrokken worden? Volgens hoogleraren Jan Willem Duyvendak en Evelien Tonkens zijn de decentralisaties te veel geframed als noodzakelijke transformatie++Decentralisaties lijden onder een democratisch tekortLees hier het hele stuk van Jan Willem Duyvendak en Evelien Tonkens. waaraan burgers zich moeten aanpassen: wel moeten meedoen, maar niet mogen meepraten over hoe die transformatie eruit moet zien. Decentralisaties en de nieuwe rollen die daarbij horen voor burgers, wijken en gemeenten worden nog te weinig samen vormgegeven. Deze beweging lijkt in de praktijk dan ook ertoe te leiden dat alleen mondige burgers erop vooruit gaan, en kwetsbare burgers niet++Ongelijkheid in NederlandVolgens econoom Robin Fransman is het heel moeilijk om een uitspraak te doen over ‘hoe het nou echt zit met de ongelijkheid’ in Nederland. Hij eindigt dit stuk met: “Elke conclusie dat het in Nederland wel meevalt met de ongelijkheid is in ieder geval niet gebaseerd op statistiek.” . Gemeentelijke instanties die de transformaties lokaal moeten waarmaken, ontberen de positie om hun nieuwe rollen goed te kunnen invullen.

Private steden?

Tegelijkertijd zijn er veelBelangrijke vraag is hoe de publieke belangen en waarden vertegenwoordigd worden op het moment dat dit niet meer vanzelfsprekend door de overheid gebeurt.  bedrijven en instellingen die claimen te weten wat het beste is voor de stad. Zij stellen dat door grote bedrijven en werknemers te verleiden naar de stad te trekken, er meer gebouwd kan worden, en dat dat deze groei zonder meer goed is voor een stad. Of dat door data te verzamelen over wat stedelingen doen en hoe ze zich door de stad bewegen, je de smart city++Smart cityLees hier over de risico’s van de smart city op een optimale manier kunt organiseren. Er is er in dit licht door verschillende mensen gewezen op de dominantie van financiële logica in steden. Zo waarschuwt Evgeny Morozov voor ‘private’ steden++Morozov waarschuwtBekijk hier de lezing van Morozov: The “Smart City” as a Transition Point Towards the “Private City”.
waar technologiebedrijven de stad besturen, en stelt Saskia Sassen++Saskia SassenSassen stelt dat in steeds grotere mate gebouwen in de stad worden opgekocht door grote corporaties om als basis te dienen voor speculatieve financiële constructies. Volgens Sassen heeft deze trend een de-urbaniserend effect op de stad. Lees meer
dat vastgoed niet langer gebruikt wordt voor de huisvesting van bewoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen, maar om geld te parkeren. Wie profiteren er werkelijk in steden waarin financiële logica en economische groei centraal staan?

Bovenstaande ontwikkelingen vragen om verder onderzoek in lokale context zodat nieuwe strategieën en aanpakken ontwikkeld kunnen worden voor deze stedelijke problemen. Nieuwe bestuurlijke verhoudingen en de invloed van spelers zonder democratische legitimiteit maken de vraag hoe we steden het beste organiseren, steeds belangrijker. Zeker wanneer we inzien dat we aan de voet van de berg staan wanneer het gaat om vraagstukken zoals die van de duurzaamheidstransitie, inclusiviteit en ongelijkheid. Veel van deze grotere veranderingen hebben de grootste invloed op de meest kwetsbare groepen in de stad. Belangrijkste vraag daarbij is hoe de publieke belangen en waarden++De PlatformsamenlevingIn het boek ‘De Platformsamenleving’ betogen de auteurs dat er nog weinig zicht is op de sturende rol van nieuwe technologische diensten en platformen bij de inrichting van de samenleving vertegenwoordigd worden op het moment dat dit niet meer vanzelfsprekend door de overheid gebeurtOm als oplossingsmachine te functioneren, hebben steden ruimte nodig voor experiment..

Wie maakt de stad?

Kennisland onderzoekt deze ontwikkelingen en werkt aan alternatieven++Doughnut-Economics-theorieZo verwierf de Britse econoom Kate Raworth afgelopen jaar faam rondom haar Doughnut Economics-theorie waarmee ze de gangbare economische wetenschap aanviel: markten zijn inefficiënt en groei kan niet oneindig zijn. om de stad op een andere manier te organiseren. We vragen ons af wat voor governance er nodig is in een stad die open, inclusief en succesvol wil zijn. Welke rollen spelen overheden, burgers, maatschappelijke initiatieven en ondernemingen daarin? En hoe kunnen alle bewoners profiteren van alle mogelijkheden die de stad biedt?

Daarom houdt Kennisland zich bezig met:

  • Nieuwe samenwerkingen smeden

Wij denken dat slimme steden goed gebruik maken van alle talenten, ervaring en denkkracht die in een stad aanwezig is. Wij geloven dat een slimme stad een lerende stad is, waar samengewerkt wordt door de gemeente, bedrijfsleven, onderwijs- en kennisinstellingen, ondernemers, burgers, maatschappelijke initiatieven, creatievelingen en studenten++Amserdammers, Maak je Stad!Zo ondersteunen we met Amsterdammers, Maak je stad! stadmakers, actieve burgers en sociaal ondernemers bij hun initiatieven om Amsterdam voor iedereen leefbaar te maken en te houden, in samenwerking met de gemeente, Amsterdam Economic Board en andere partijen.. Samen bepalen we hoe de stad bestuurd moet worden, welke problemen opgelost moeten worden, en hoe we dat moeten organiseren. Een stad is een plek waar niet één dominante logica heerst, maar een plek waar uitwisseling van ideeën plaatsvindt. Een plek waar conflict bestaat, maar ook ook begrip, omdat verschillende groepen elkaar op allerlei plekken ontmoeten.

  • Experiment in de stad

Om als oplossingsmachine te functioneren, hebben steden ruimte nodig voor experiment++Social labsIn social labs experimenteren we in multidisciplinaire teams van buurtbewoners, professionals en beleidsmakers met inclusieve beleidsvorming rondom complexe maatschappelijke vraagstukken.. BijvoorbeeldDoor stedelijke vraagstukken open te breken op lokaal niveau en vanuit de verhalen en ervaringen van direct betrokken stedelingen, experimenteert Kennisland met nieuwe interventies en oplossingen voor de stad. om nieuwe vormen van participatie en democratie uit te proberen. Zo kunnen we leren over de draagkracht van burgers en welke rol de lokale overheid moet nemen om goede participatie mogelijk te maken en te ondersteunen. Of kan er geëxperimenteerd worden met nieuwe vormen van ondernemerschap, waarbij ondernemers nieuwe businessmodellen kunnen testen die maatschappelijke waarde creëren. En waarbij het bedrijfsleven, de overheid en non-profit organisaties logische partners zijn, en geen gescheiden werelden.

  • Op andere manieren beleid maken

Om inclusief beleid te maken moeten alle betrokken partijen bij een vraagstuk meedoen, en moet de kennis in de stad gemobiliseerd worden. We betrekken inwoners bij het doen van onderzoek en gebruiken hun persoonlijke ervaringen en verhalen als data. Daarnaast helpen we beleidsmakers om praktijkervaring op te doen en faciliteren we constructieve gesprekken tussen beleidsmakers, professionals, onderzoekers en inwoners. We zoeken altijd naar inclusieve processen, waarbij het creëren van maatschappelijke waarden centraal staat en de lasten eerlijk verdeeld worden++Open Overheid in de PraktijkHoe kunnen gemeenten bijvoorbeeld op een democratische doch efficiënte manier van het gas af? Samen met gemeenten onderzochten we deze vraag in het leerprogramma Open Overheid in de Praktijk – Aardgasvrije wijken.. Alleen door met een inclusieve groep te werken aan stedelijke vraagstukken kom je bij oplossingen die daadwerkelijk de hele stad dienen.

Op naar een inclusieve stad

Door stedelijke vraagstukken open te breken op lokaal niveau en vanuit de verhalen en ervaringen van direct betrokken stedelingen, experimenteert Kennisland met nieuwe interventies en oplossingen voor de stad. Dat kan in de vorm van een challenge, zoals in Challenge Stad van de Toekomst, als impuls en leerprogramma voor stedelijke vernieuwers, als social lab waarbij we onderzoeken, experimenteren en prototypen rondom bijvoorbeeld prettig ouder worden in Amsteldorp of op andere manieren. Centraal staan de verhalen en behoeften van alle bewoners van de stad en de overtuiging dat iedereen kan én moet meedenken en -doen om de stad ook in de toekomst een plek te laten zijn voor iedereen. Machtsverhoudingen moet blijvend bevraagd worden en onderliggende logica blootgelegd: Kennisland zet zich in voor samenwerking, experiment, en democratisch beleid voor transities naar een inclusieve samenleving.

Amsterdam als iCapital: Nora van der Linden blikt terug en kij...

Gisteren werd bekend dat Parijs de opvolger is van Amsterdam voor de titel van Europa's innovatiehoofdstad: iCapital. Onze Nora van der Linden reflecteert op hoe het samenwerkingsmodel van de 'Amsterdam Approach' in de toekomst kan worden ingezet voor een inclusievere stad.

Geplaatst door Kennisland op Woensdag 8 november 2017
Nieuws
Met vijftig Finse stadmakers op sociale innovatie-excursie: acht belangrijke lessen
EventAfgelopen
Out of Office #13 ‘Nieuwe stedelijke crisis?’

29 september 2017 ,17.00-19.00 Spring House, De Ruyterkade 128, Amsterdam

Cosima and Peter prepare the exhibitionneighbours on TVAndrea in preparation modeReading storiesAndrea shares her experienceAudienceRemko wants to know who lives in KretaFull house
Exhibition: Liebes Kreta
Bekijk stream op Flickr
Project
Liebes Kreta: a social lab in Vienna

Sociale innovatie, Stedelijke innovatie

Case
Challenges en accelerators als instrument voor vernieuwing

Deze tekst heeft een Creative Commons Naamsvermelding-licentie (CC BY) en is gekopieerd van de Kennisland-website. Ga voor de volledige versie met afbeeldingen, streamers en noten naar https://www.kl.nl/nieuws/nieuw-project-toekomstvisie-zorgcentrum-de-buitenhof/

This text has a Creative Commons Attribution License (CC BY) and has been copied from the Kennisland website. For a full version with images, streamers and notes go to https://www.kl.nl/nieuws/nieuw-project-toekomstvisie-zorgcentrum-de-buitenhof/