Leergang Hoger Management: Toekomstbestendig leiderschap in het onderwijs

Voor deze nieuwe leergang gaan we een partnerschap aan met Marant/Interstudie, zodat we ónze kennis over vernieuwend leiderschap kunnen koppelen aan hun kennis over onderwijskundig leiderschap. Deze samenwerking krijgt vorm in de leergang Hoger Management die in februari 2016 van start gaat.


2015 - 2016

Leiderschapsontwikkeling in het onderwijs heeft veel aandacht. De onderwijsraden maken zich er druk over, advies- en trainingsbureaus komen met nieuwe leergangen en cursussen, al of niet geregistreerd. Je wordt niet zomaar meer een schoolleider; de beroepsstandaard en het register voor schoolleiders zijn intussen aangescherpt. Er worden sectorale gelden vrijgemaakt om met name schoolleiders te ondersteunen met het ontwikkelen van een aantal door de VO-raad vastgestelde competenties. Kennisland onderschrijft het belang van leiderschapsontwikkeling in het onderwijs. Vernieuwing in het onderwijs heeft behalve pioniers, brigadiers en experts, leiders nodig met vernieuwend vermogen. Maar hoe ziet dat vernieuwend vermogen eruit en hoe ontwikkel je het?

We hebben veel geleerd in de pilot ‘Vernieuwend leiderschap in het primair onderwijs’++Vernieuwend leiderschap PODoel van dit programma is om binnen één schooljaar (verder) te groeien als schoolleider van een innovatieve lerende gemeenschap van professionals, een concrete vernieuwing van de school met het team in gang te zetten en te leren binnen een (groeiend) netwerk van collega-schoolleiders. Lees meer
. Deze kennis willen we graag uitzetten in een Leergang voor schoolleiders in het voortgezet onderwijs. We gaan hiervoor een partnerschap aan met Marant/Interstudie++Marant / InterstudieLees meer over deze adviseurs in onderwijs. , zodat we ónze kennis over vernieuwend leiderschap kunnen koppelen aan hun kennis over onderwijskundig leiderschap. Deze samenwerking krijgt vorm in de leergang Hoger Management++Leergang Hoger ManagementLees alles over de leergang Hoger Management in deze brochure (PDF).  die in februari 2016 voor de achtste keer – volgens beproefd concept, maar in een nieuwe vorm++Beproefd en nieuw conceptLeren over leiderschap vraagt om het opdoen van theoretische inzichten, veel oefenen, lastige situaties trainen en nieuw gedrag uitproberen. Maar we doen ook iets anders; we brengen andere, soms voor het onderwijs ook lichaamsvreemde concepten, werelden en werkvormen binnen. Juist omdat we denken dat de schoolleiders van morgen een zo breed mogelijk blikveld moeten ontwikkelen. – van start gaat.

Waarom deze leergang?

Schoolleiders die verandering en vernieuwing willen stimuleren, lopen aan tegen een aantal paradoxale aspecten in hun werkpraktijk, achtergrond en referentiekader:

Paradox 1: binnenwereld versus buitenwereld

Schoolleiders komen vaak uit het onderwijsveld. Ze kennen de praktijk van het lesgeven en willen en moeten daar ook niet te ver vanaf komen te staan. Vanuit die praktijk zijn ze langzaam maar zeker steeds meer gaan ‘managen’. Ze hebben een al dan niet natuurlijke neiging om zaken naar zich toe te trekken, aan te pakken, te organiseren en komen daardoor terecht in de functie van teamleider, afdelingsdirecteur, conrector, etc. Het is prettig dat deze schoolleiders het veld goed kennen, de onderwijstaal spreken en zo goed aanvoelen. Natuurlijk moeten ze als schoolleider steeds meer afstand nemen, overzicht krijgen en tactisch-strategisch en vanuit een onderwijskundige visie gaan opereren. Ze moeten, kortom, een perspectief ontwikkelen op de school als geheel.

Maar juist omdat ze uit dezelfde context komen, is het niet vanzelfsprekend dat deze leiders zich oriënteren op wat er zich buiten het onderwijsveld afspeelt.Omdat ze uit dezelfde context komen, is het niet vanzelfsprekend dat schoolleiders zich oriënteren op wat er zich buiten het onderwijsveld afspeelt. Vernieuwing vraagt ook om een blik van buiten, een oog voor wat er in de maatschappij gebeurt en de competentie om die maatschappelijke ontwikkelingen te koppelen aan het onderwijs.

Paradox 2: handhaven versus uitdagen

Een toekomstbestendige leider in het onderwijs moet twee belangrijke vaardigheden hebben die elkaar soms in de weg zitten: een schoolsysteem handhaven, ervoor zorgen dat er resultaten worden gehaald, dat de inspectie tevreden is, dat er rust en organisatiehygiëne is en dat er regels worden gesteld en gehandhaafd die veiligheid en geborgenheid garanderen voor leerkrachten en leerlingen. Daarnaast moet de schoolleider niet alleen in, maar juist ook aan het systeem durven ‘peuteren’, spelregels ter discussie stellen, de buitenwereld binnenhalen, vooruitlopen, kritische vragen stellen en soms juist schudden aan zekerhedenDe schoolleider moet juist ook aan het systeem durven ‘peuteren’, spelregels ter discussie stellen, de buitenwereld binnenhalen, vooruitlopen, kritische vragen stellen en soms schudden aan zekerheden. en grondvesten waarop het schoolsysteem is gebaseerd. Het is niet gemakkelijk om deze vaardigheden te combineren en toch is juist deze combinatie een belangrijke competentie voor schoolleiders in het VO.

Paradox 3: zekerheid versus twijfel en verwondering

Van schoolleiders wordt verwacht dat ze oplossingsrichtingen aandragen voor dagelijkse en actuele vraagstukken, zoals het implementeren van passend onderwijs, het opnemen van kinderen van vluchtelingen of problemen met en tussen leerlingen of docenten. We verwachten dat ze daarin standvastig en kordaat optreden en de media te woord staan, indien nodig. Ze moeten op financieel gebied geen experimenten aangaan, letterlijk zorgen voor een degelijke en onwankelbare fysieke ruimte, en helder en transparant communiceren met ouders en andere externe stakeholders. Ze moeten een en al zekerheid en zelfbewustzijn uitstralen, weten waar ze het over hebben en daarover geen twijfel laten bestaan. Maar vernieuwing vraagt juist het vermogen om te twijfelen, verwonderen, onderzoeken, experimenteren, niets ‘for granted’ nemen, luisteren, de dialoog aangaan met de omgeving en leerkrachten en steeds opnieuw je eigen opvattingen ter discussie stellen.Vernieuwing vraagt om twijfelen, verwonderen, onderzoeken, experimenteren, niets ‘for granted’ nemen, luisteren en de dialoog aangaan. Ook hier wordt een tegenstrijdige vaardigheid en focus van schoolleiders gevraagd.

Door de gecombineerde expertise van Kennisland en Marant/Interstudie werken we aan leiderschapsontwikkeling vanuit het verbinden van bovenstaande paradoxale aspecten van schoolleiderschap. Marant/Interstudie brengt kennis in van het veld en deskundigheid op het gebied van training, coaching en leiderschapsontwikkeling. Kennisland stimuleert het vermogen om out-of-the-box te denken en te handelen.

Download de brochure over de leergang

 

Als je dit interessant vindt, dan misschien ook:

Deze tekst heeft een Creative Commons Naamsvermelding-licentie (CC BY) en is gekopieerd van de Kennisland-website. Ga voor de volledige versie met afbeeldingen, streamers en noten naar https://www.kl.nl/projecten/toekomstbestendig-leiderschap-in-het-onderwijs/

This text has a Creative Commons Attribution License (CC BY) and has been copied from the Kennisland website. For a full version with images, streamers and notes go to https://www.kl.nl/projecten/toekomstbestendig-leiderschap-in-het-onderwijs/