KL vernieuwt het Onderwijs voor een betere samenleving

Het onderwijs staat voor grote maatschappelijke uitdagingen. Tegelijkertijd is de manier waarop we ons onderwijs invullen, zeer bepalend voor hoe de samenleving eruitziet. Door het vernieuwend vermogen van het onderwijs te vergroten, kan het onderwijs een drijvende kracht zijn om een open, duurzame en inclusieve samenleving te bereiken. 

KL vernieuwt het <span>Onderwijs</span> voor een betere samenleving
Onderwijs midden in de samenleving

Maker: Kennisland

Rechten:

Download

Er is een groeiend tekort aan leraren en er wordt steeds meer van ze gevraagd: het onderwijs moet op maat en persoonlijk, de administratieve rompslomp++RompslompLees in dit artikel van Dennis over de oorzaken van de toenemende bureaucratisering van het onderwijs. neemt toe en vraagstukken uit een steeds diverser wordende samenleving komen op het bordje van de leraren terecht. Tegelijkertijd is er in het onderwijs een krachtige beweging zichtbaar van vernieuwing en empowerment. Leraren met goede ideeën laten van zich horen. Ook leerlingen en studenten willen niet langer aan een ‘lopende band’ staan, maar het onderwijs mede vormgeven.

Deze ontwikkelingen maken het leven van de leraar niet eenvoudig. Het percentage burn-outs onder leraren is dan ook hoog. Er melden zich te weinig nieuwe studenten aan voor de pabo.++PO in actieDit is een van de redenen waarom de vakbond PO in actie leraren oproept om te staken. En goede leraren verlaten het onderwijs, om hun geluk in een andere sector te zoeken of omdat ze het helemaal zat zijn zo hard te werken voor zo weinig erkenning, waardering en loopbaanperspectief.++Ex-leraarLees hier het interview van Willemijn met ex-leraar Jos Hummelen over waarom hij besloot om het onderwijs te verlaten. 

Veranderen is niet gemakkelijk

Ondanks verwoede pogingen tot vernieuwing blijken een aantal aspecten van het onderwijs moeilijk te veranderen. Zo is daar nog steeds een schoolgebouw met klassen, waar groepen leerlingen vijf dagen per week luisteren naar een leraar voor de klas. En een toetsingssysteem dat in sterke mate het onderwijsproces bepaalt. Daarnaast wordt overal binnen scholen (of schoolbesturen) ‘het wiel steeds opnieuw uitgevonden’. Scholen hebben of nemen te weinig de de tijd om van elkaar te leren, met elkaar samen te werken, nieuwe verbindingen te leggen en maken te weinig gebruik van nieuwe kennis of van de ideeën en kennis uit de samenleving.  Scholen hebben of nemen te weinig de de tijd om van elkaar te leren, met elkaar samen te werken, nieuwe verbindingen te leggen en maken te weinig gebruik van nieuwe kennis of van de ideeën en kennis uit de samenleving.  

Daarbij zijn we als samenleving nog steeds niet in staat om gelijke kansen te creëren in het onderwijs. Kinderen van ouders met een lage sociaal-economische status hebben bijvoorbeeld nog steeds minder kansen in het onderwijs, en vervolgens in de maatschappij. Scholen en leraren hebben het gevoel dat ze alleen staan in het aanpakken van deze vraagstukken en dat ze het ‘nooit goed doen’. Dat staat het doelmatig aanpakken van de uitdagingen in het onderwijs in de weg.

We zien een aantal terechte interventies, zoals een hoger salaris voor leraren, maar die zijn niet afdoende om het lerarentekort aan te pakken en van het onderwijs een plek te maken waar mensen graag willen werken, zich kunnen ontwikkelen en kunnen groeien. De prangende vraagstukken in het onderwijs van nu vragen om nieuwe manieren van onderwijs geven en onderwijs organiseren.++Vernieuwing is nodigLees in dit opiniestuk van Willemijn waarom onderwijsvernieuwing juist nodig is.

Zo vernieuwen wij het onderwijs voor de samenleving

We leggen nieuwe, lerende verbindingen binnen het onderwijs

Leraren ontwikkelen op hun eigen kleine eilandjes bijzondere lessen voor leerlingen. Schoolleiders pionieren met vernieuwende visies op onderwijs. Maar er wordt veel te weinig naar andere eilandjes gekeken, terwijl er zoveel van elkaar te leren valt. Wij hebben de ambitie om een einde te maken aan deze versnippering.Wij hebben de ambitie om een einde te maken aan versnippering. We verbinden leraren en scholen met elkaar die misschien niet eens uit dezelfde sector of regio komen. 

We leggen nieuwe, lerende verbindingen tussen onderwijs en samenleving

Niet alleen leraren en scholen kunnen elkaar helpen; ook ouders, maatschappelijke instellingen en bedrijven kunnen bijdragen aan het onderwijs.++Onze Nieuwe SchoolEen voorbeeld van een project waarin wij de samenleving bij het onderwijs betrokken. Met deze wedstrijd haalden we ideeën voor een nieuwe school of onderwijsvernieuwing op uit de samenleving. Iedereen met een hart voor onderwijs in Amsterdam kon meedoen. Lees meer De wereld buiten de muren van de school biedt een onuitputtelijke bron van kennis en sociaal kapitaal die benut kan worden.De wereld buiten de muren van de school biedt een onuitputtelijke bron van kennis en sociaal kapitaal die benut kan worden. Niet vernieuwen om het vernieuwen, maar meerwaarde creëren voor het onderwijs én de samenleving. 

We werken aan vernieuwend leiderschap in het onderwijs

Om relevant en actueel te blijven, heeft het onderwijs vernieuwend leiderschap nodig van alle betrokkenen: leraren, schoolleiders, besturen én leerlingen. Vernieuwing vraagt namelijk om initiatief, moed, doorzettingsvermogen en de kunst om nieuwe (ongewone) verbindingen te leggen. Deze leiderschapskwaliteiten en -vaardigheden zijn niet vanzelfsprekend; die moeten worden ontwikkeld. Dan vergroten we het vernieuwend en verbindend vermogen van het onderwijs in de meest duurzame vorm: vanuit de betrokkenen zelf. We vergroten het vernieuwend en verbindend vermogen van het onderwijs in de meest duurzame vorm: vanuit de betrokkenen zelf. 

We maken meer ruimte en aandacht voor experiment 

We hebben de afgelopen twaalf jaar in onze onderwijsprojecten ontdekt dat juist aan de rafelranden van het systeem (en daarbuiten) interessante nieuwe ideeën ontstaan. Door de vorming van die ideeën structureel aan te moedigen en ruimte te scheppen om (in het klein) in de praktijk met die ideeën te experimenteren, komen we tot duurzame vernieuwing. We onderzoeken juist de meer radicale, bottom-up ideeën, in plaats van slechts het bestaande te optimaliseren.

We vertalen inzichten uit de praktijk naar beleid

We zorgen voor verbinding tussen de ‘leefwereld’ van de werkvloer en de ‘systeemwereld’ van de beleidsvloer.++SysteemwereldDenk aan medewerkers van het ministerie van OCW, de Onderwijsinspectie, gemeentelijke ambtenaren, onderwijsraden en schoolbesturen. We beschouwen al onze projecten dan ook als onderzoeken, waarin we laten zien hoe onze experimenten en interventies bijdragen aan grotere systemische verbeteringen. Dat kan gaan om het aanpassen van belemmerende wet- en regelgeving, maar bijvoorbeeld ook om een cultuurverandering waarbij er structureel ruimte en tijd komt voor onderwijsinnovatie.++OnderwijsinnovatieHet LerarenOntwikkelFonds is hier een mooi voorbeeld van. Het fonds maakt het niet alleen mogelijk dat inmiddels ruim duizend leraren hun onderwijs konden verbeteren, het zorgt ook voor een andere perceptie van het lerarenvak: de leraar als maker en uitvinder van het onderwijs, in plaats van alleen uitvoerder. 

Herken jij dit verhaal en zie jij kansen waar wij mee aan de slag kunnen gaan? Neem contact met ons op via wj@kl.nl.

 

Publicaties | Nieuwsberichten | Opiniestukken | Projecten | Events

Deze tekst heeft een Creative Commons Naamsvermelding-licentie (CC BY) en is gekopieerd van de Kennisland-website. Ga voor de volledige versie met afbeeldingen, streamers en noten naar https://www.kl.nl/nieuws/broedplaats-amsterdam-trekt-lessen-uit-coronatijd-voor-toekomst-van-onderwijs/

This text has a Creative Commons Attribution License (CC BY) and has been copied from the Kennisland website. For a full version with images, streamers and notes go to https://www.kl.nl/nieuws/broedplaats-amsterdam-trekt-lessen-uit-coronatijd-voor-toekomst-van-onderwijs/