KL vernieuwt het Onderwijs in verbinding met de samenleving

Het onderwijs staat voor grote maatschappelijke uitdagingen. Tegelijkertijd is de manier waarop we ons onderwijs invullen, zeer bepalend voor hoe de samenleving eruitziet. Door het vernieuwend vermogen van het onderwijs te vergroten, kan het onderwijs een drijvende kracht zijn om een open, duurzame en inclusieve samenleving te bereiken. Een betere samenwerking tussen scholen onderling en met andere partijen zoals maatschappelijke instellingen, het bedrijfsleven en buurten is daarbij essentieel.

KL vernieuwt het <span>Onderwijs</span> in verbinding met de samenleving
Fall in love with learning

Jongetje staat bij knutselproject.

Rechten:

Download

Sinds Kennisland ruim tien jaar geleden begon te werken aan het innovatief vermogen van het onderwijsveld, is er veel verbeterd. Het lerend vermogen van onderwijsinstellingen is gegroeid en leraren en leerlingen krijgen een steeds grotere rol bij de totstandkoming van onderwijsbeleid en -vernieuwing. Ook vindt er voortdurend een opbouwende discussie plaats over de inrichting van het curriculum en de vraag wat er in de huidige gedigitaliseerde, gemondialiseerde en multiculturele samenleving eigenlijk nodig is aan kennis en vaardigheden. Steeds meer scholen durven te experimenteren met de inrichting van het onderwijs zelf, waarbij vaste roosters, klassen en cijfers worden losgelaten.

Parallel aan deze positieve ontwikkelingen constateren we dat écht ambitieuze verandering nog dun gezaaid is en langzaam gaat, met name door lerarentekorten, angst voor verandering en hoge werk- en verantwoordingsdruk. Het onderwijs volgt op veruit de meeste plekken nog steeds hetzelfde stramien als honderd jaar geleden: een schoolgebouw met klassen, waar groepen leerlingen vijf dagen per week stilzwijgend luisteren naar een leraar voor de klas, en een toetsingssysteem dat in sterke mate het onderwijsproces bepaalt. De gesegmenteerde en naar binnen gerichte organisatie van het onderwijs belemmert bovendienHet onderwijs volgt op veruit de meeste plekken nog steeds hetzelfde stramien als honderd jaar geleden. uitwisseling tussen scholen, sectoren, opleidingsniveaus, leraren en de rest van de samenleving.++Van hokjesgeest naar tussenruimteLees ook dit scherpe opiniestuk van collega Kimon: ‘Van hokjesgeest naar tussenruimte in het onderwijs‘. Kortom, er is sprake van een eilandcultuur op alle vlakken, die te zeer losstaat van de snelle ontwikkelingen en uitdagingen in de rest van de samenleving. Dit staat de doorontwikkeling van het onderwijs in de weg. En dit alles terwijl de motivatie van leerlingen om te leren steeds lager lijkt te worden en maatschappelijke vraagstukken op sociaal en ecologisch vlak alleen maar urgenter worden.

Wij werken hard aan het doorbreken van de eilandcultuur en bouwen aan nieuwe, vruchtbare, lerende onderwijsgemeenschappen die concreet bijdragen aan een open, duurzame en inclusieve samenleving. Die lerende gemeenschappen kunnen tijdelijk en experimenteel zijn of juist een begin van een meer structurele verandering.

Hoe vernieuwen we onderwijs voor de samenleving?

  1. We maken meer ruimte en aandacht voor het (radicale) experiment++Onze Nieuwe SchoolZo gingen we onder andere op zoek naar vernieuwende ideeën voor nieuwe scholen in Amsterdam, in het project Onze Nieuwe School.
    We hebben de afgelopen tien jaar in onze talloze onderwijsprojecten ontdekt dat juist in de marge van de waan van de dag en aan de rafelranden van het systeem interessante nieuwe ideeën ontstaanNiet alleen het bestaande optimaliseren, maar ook meer radicale ideeën onderzoeken. die aansluiten bij wat echt nodig is. Door de vorming van die ideeën aan te moedigen en ruimte te scheppen om in het klein in de praktijk te experimenteren, ontdekken we wat er mogelijk is. Deze rafelranden kunnen veel beter en structureler benut worden. Hierbij is het van belang om niet te blijven hangen bij het optimaliseren van het bestaande, maar ook meer radicale ideeën te onderzoeken. 
  2. We leggen nieuwe lerende verbindingen binnen het onderwijs én tussen onderwijs en samenleving++BroedplaatsIn de Broedplaats010 en Broedplaats020 faciliteren we ambitieuze leraren van het po, vo en mbo bij het ontwikkelen van innovatieve projecten in het Rotterdamse en Amsterdamse onderwijs.
    Ouders, maatschappelijke instellingen en bedrijven moeten intensiever betrokken worden bij het onderwijs en de inrichting van leeromgevingen. Hoe kan bijvoorbeeld de omgeving als geheel meer de leeromgeving van leerlingen worden in plaats van dat het leren grotendeels binnen de muren van de school plaatsvindt? De samenleving buiten de school biedt een onuitputtelijke bron van kennis en sociaal kapitaal die benut kan worden. Bovendien ontstaat zo een wisselwerking tussen maatschappelijke ontwikkelingen en het onderwijs.
  3. We werken aan vernieuwend leiderschap in het onderwijs++Vernieuwend Leiderschap in het primair onderwijsDit programma voor schoolleiders in het PO ondersteunt een collectief van schoolleiders bij het vergroten van het lerend en vernieuwend vermogen van hun school, het realiseren van een concreet vernieuwend concept in de eigen school en een school- (en bestuur)overstijgende netwerk van schoolleiders die elkaar duurzaam kunnen vinden.
    Onderwijs dat niet achter de feiten aanloopt heeft vernieuwend leiderschap nodig van alle betrokkeneOnderwijs dat niet achter de feiten wil aanlopen heeft vernieuwend leiderschap nodig van alle betrokkenen.n: leerlingen, leraren, schoolleiders en besturen. Deze tijd vraagt om specifieke eigenschappen van leiders in het onderwijs. Er is geen gouden recept voor innoveren in het onderwijs. Soms is innoveren daadwerkelijk visionair, maar heel vaak gaat het ook over vernieuwen in een heel specifieke context. Het kan zijn dat er groots en meeslepend leiderschap nodig is om de status quo te doorbreken, maar vaker is leiderschap in de praktijk van alledag van belang. En bijna altijd vraagt innovatie om initiatief, moed, doorzettingsvermogen en nieuwe (ongewone) verbindingen. Het is van belang dat zowel leraren als schoolleiders, maar ook bestuurders en andere leiders in het onderwijs, hun leiderschapskwaliteiten ontwikkelen als het gaat om het vernieuwen van onderwijs op basis van een duidelijke maatschappelijke visie. Vernieuwing is een vraagstuk voor élke school en élke schoolleider speelt daar een grote rol in. 
  4. We leggen nadruk op urgente maatschappelijke vraagstukken++NieuwkomerspioniersBinnen dit project werkt Kennisland aan het verbeteren van onderwijs voor vluchtelingenkinderen. Door leerkrachten te prikkelen hun kennis met elkaar te delen, werken we aan een infrastructuur van samen leren en ontwikkelen. En in dit project dat in 2018 start ligt de nadruk vooral op het versterken van regionale lerende netwerken.
    Juist nu vernieuwing in het onderwijs steeds meer voet aan de grond krijgt, is het belangrijk om voor ogen te houden waar deze vernieuwingsprocessen naartoe moeten leidenJuist nu vernieuwing in het onderwijs steeds meer voet aan de grond krijgt, is het belangrijk om voor ogen te houden waar deze vernieuwingsprocessen naar toe moeten leiden.. De vraag wat een bepaalde onderwijsvernieuwing de samenleving eigenlijk oplevert, moet nadrukkelijk onderwerp van gesprek zijn. Het risico bestaat dat het onderwijssysteem anders slechts de interne organisatie optimaliseert, maar niet werkelijk meerwaarde creëert voor de samenleving.

Meer informatie: Kimon Moerbeek (km@kl.nl)

Publicaties | Nieuwsberichten | Opiniestukken | Projecten | Events

Deze tekst heeft een Creative Commons Naamsvermelding-licentie (CC BY) en is gekopieerd van de Kennisland-website. Ga voor de volledige versie met afbeeldingen, streamers en noten naar https://www.kl.nl/nieuws/terugblik-out-of-office-22-drie-ingredienten-voor-een-model-voor-een-leven-lang-leren/

This text has a Creative Commons Attribution License (CC BY) and has been copied from the Kennisland website. For a full version with images, streamers and notes go to https://www.kl.nl/nieuws/terugblik-out-of-office-22-drie-ingredienten-voor-een-model-voor-een-leven-lang-leren/